Üretim hayatın içerisinde her an karşılaştığımız ve olağan akış içerisinde hep sürecek eylemlerden bir tanesidir. Peki sık sık duyduğumuz yalın üretim tam olarak nedir?

Üretim ve Yalın Üretim Nedir?

Üretim; insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yürütülen faaliyetlerinin tümüdür. Yalın üretim, üretim temellerinden çıkmış, ürün ve hizmet yaratma sürecini israflardan arındırıp sadeleştirerek, verimliliği artırmak ve karlılığı artırmayı misyon edinen kavram, sistem ve teknikler bütünüdür.

Yalın üretimin ortaya çıkışı birazcıkta ”kalite”yi aramaktan geçiyor diyebiliriz. Bu kısımda sektör içerisinde var olan bir şeyden bahsetmek istiyoruz. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi… Kalite yönetim sistemi, 1990’lı yıllarda kalite kavramının daha çok önem kazanmaya başlaması büyük şirketlerde uygulama açısından ses getirirken, şirketlerin yanı sıra da yan sanayilerden aynı kalite seviyesini talep etmek, yalın üretim çalışmalarını hızlandırdı.

Peki bu satış fiyatına nasıl yansıdı ?

  • Normalde satış fiyatına maliyet ile karın toplamı diyoruz.  Satış Fiyatı = maliyet + kar
  • Fakat yeni söylemde karı artırmak işin maliyeti kısmaktan bahsediyoruz. Satış Fiyatı – maliyet =kar

Yani satış yaparak para kazanabildiğimiz gibi maliyetlerimizi ve israflarımızı azaltarak da para kazanabiliriz. 

Yalın Üretim
Yalın Üretim

Maliyet ve israf azaltma çalışmaları metadolojiin önemini artırmıştır ve bu prosesin etkin ve verimli olmasını analiz etmekten geçmektedir. Bu analizler sırasında elde edilecek sonuçların değerlendirilmesi ile sürekli gelişim sağlanacaktır. Sürekli gelişimi yakalayan, müşterisinin sesini duyan, fark yaratan ve kaliteli ürününü/hizmetini zamanında ve optimum fiyatla sunabilen şirketler yarının  da şirketleri olacaklardır.

Yalın Üretim Ortaya Nasıl Çıktı ve Toyota Felsefesi Nasıl Gelişti?

Bu konuyu tam anlamak için 1900’lü yılların ”Japon Felsefesine” göz atalım…

Yalın üretim teknikleri ve israf azaltmak için yapılan araştırmalarda Toyota her zaman yer almıştır. Çünkü Toyota bu tekniklerin ilk ve en iyi uygulayıcılarından birisidir. Gelişim Toyoda ailesinden Sakichi Toyota‘nın 1910 yılında Amerika gezisinde çağın ”otomobil çağı” olduğuna karar vermesiyle başlıyor. Bu karar ile aile otomobil şirketine yatırım yapmaya başladı. Bundan sonra geçen vakitte yaklaşık 30 yıllık bir sürede, Toyota Motor Company 7 yıllık eşsiz bir şerketti. Ürettiği otomobil sayısı, Ford’un Rouge’deki fabrikalarında tek bir günde üretilen üretimin yarısı bile değildi… Ford’un 7.000 araç iken Toyota’nın 2.700 civarı olduğu söylenmektedir. 1950’li yıllarda Toyota’nın ürettiği 11.706 araç, General Motors’un 4 milyon, Ford’un 2 milyon üretimim yanında hiçbir şeydi.

45 yıllık iş yaşamının hepsini Toyoda ailesi ile geçiren ve ”Toyota üretim sisttemi”nin temelini oluşturan Taiichi Ohno‘nun yöneticilerle birlikte yaptığı Amerika gezisinde ”Yalın Üretim Teknikleri”nin temeli atıldı. Amaçları üretimde Amerika ile rekabet etmekdi. Taiichi Ohno ve arkadaşlar, Amerika’da Henry Ford’un arz-talepip düzenli olduğu dönemde işleyen sistemini benimsemediler. ve Toyota üretim sistemi olarak verimlilik, etkinlik ve kaliteyi iyileştirme ve geliştirmeyi amaçladılar.

Firmanın o dönemde elde ettiği sonuçların bazıları şunlardır:

  • Toyota Motor Company 1980’li yıların başında, piyasaya sürdüğü 3.5 milyon otomobille Batı’daki en büyük rakiplerinden yaklaşık 10 kat daha az işçiyle dünya üreticileri arasında bir anda ikinci sıraya yerleşmiştir.
  • 1987 yılında, General Motors tesislerinde bir otomobil 31 saatte monte edilirken, Toyota’da bir otomobilin montajı 16 saati bile bulmuyordu. Üstelik hata oranı da üçte ikiden azdı.
  • General Motors’da her yüz otomobilde 145 hata ortaya çıkarken, Toyota’da hata sayısı 45’ti.
  • Altı çizilmesi gereken en önemli başarı da büyük preslerde kalıp değiştirme süresinin inanılmaz düzeyde azaltılmasıdır. Bu süre 8 saatten 3 dakikaya indirilmiştir.

1940’lı yıllarda Toyota Amerikan otomobil firmaları ile rekabet etmeyi düşünürken, 1980’lerde ise Amerika Japonlar ile rekabeti düşünmeye başladı.

Amerika’da Toyota referans alınarak yapılan çalışmaların sonucunda Dünyayı Değiştiren Makina (The Machine That Changed The World isimli kitap yayınlandı. Bu da Amerika’daki Yalın Üretim Teknikleri için yapılan çalışmaların ilk adımı oldu.

Toyota Üretim Sistemi’nin temelini oluşturan  “entegre fabrika” tanımıdır. Entegre fabrika teknik boyutlarıyla 6 sıfırdan oluşan bir üretim modelidir. Entegre fabrika ile sıfır stok (sıfır mal fazlası, sıfır depo), sıfır hata, sıfır çelişki, üretimde sıfır ölü zaman, müşteri için sıfır bekleme süresi ve en nihayetinde de “sıfır kağıt” başka bir deyişle, sıfır bürokrasi ve sıfır gereksiz iletişim hedeflenmektedir.

Yalın Üretim
Yalın Üretim

Toyota Üretim Anlayışı

Toyota Üretim Sistemi’nin temelinde; iş basitleştirme, hatalar ve israflar için detay sorgulama yatmaktadır. Taiichi Ohno, bir sorunla karşı karşıya kalındığında, özünü anlayabilmek için kendi kendimize beş kez “neden” diye sormamızı  ve beş kez yanıt vermemizi öneriyor. Söylemesi kolay, ama yapması zor olsa da bir örnekle açıklamak mümkün:

  1. Makina neden durdu?

-Çünkü aşırı bir yükleme oldu ve sigortası attı.

  1. Neden aşırı yükleme oldu?

-Çünkü yataklar yeterince yağlanmamış.

  1. Yağlama neden yeterli değildi?

-Çünkü yağ pompası iyi çalışmamıştı.

  1. Yağlama pompası neden iyi çalışmamış?

-Çünkü titreşimlerden dolayı pompanın mili hasar görmüştü.

  1. Neden hasar görmüştü?

-Çünkü filtrajda bir hata olmuştu ve içeri metal parçası kaçmıştı.

Yukarıdaki örnek için “neden” sorusu birkaç defa sorulmaz ise sadece sigorta değiştirilecek ya da yağ pompası onarılacaktır.

Toyota Üretim Sistemi’nin uygulanması yolundaki ilk adım kayıp faktörlerinin neler olduğunu açık ve net olarak ayrıştırabilmektir. Bu da aşağıdaki noktaların incelenmesiyle mümkündür.

–         Üretim fazlası

–         Ölü zamanlar

–         Gereksiz nakliye ve bakım işlemleri

–         Gereksiz ve uygun olmayan işler

–         Stok fazlası

–         Gereksiz hareketler

–         Hatalı parça üretimi

Kısaca yalınlıkmalın veya hizmetin üretimi için gerekli olmayan, değer katmayan işlemlerin, gereksiz malzeme hareketlerinin, gereksiz işgücü hareketlerinin, gereksiz stokların, hataların  ve  uzun hazırlık sürelerinin ortadan kaldırılmasıdır. 

 

Toyota Üretim Sisteminin Özellikleri

Yalın Üretim Teknikleri konulu yazımıza göz atarak, daha detaylı yalın üretim bilgisine sahip olabilirsiniz.

 

Bir önceki yazımız Java Programlama Dili Nedir ?‘a göz atabilirsiniz.