Ebola, SARS, Marburg, Nipah ve şimdi de Covid-19… Bahsi geçen bu ölümcül virüslerin kaynağını bulmak amacıyla bilim insanları uçabilen tüm memeli hayvanları inceledi. Bu araştırmalar sonucunda, özellikle son zamanlarda görülen hayvanlardan insanlara bulaşan birçok virüs için temel taşıyıcısının yarasalar olduğu fark edildi.  Peki, neden yarasalar?

Güçlü Bağışıklık Sistemi     

      Wuhan’dan ilk virüs haberi geldiğinden beri herkesin dilinde şu yarasalar. Kimilerinin farklı komplo teorileri olsa da bilim insanları Koronavirüs’ün kaynağı olarak da bu kanatlı memelileri gösteriyor. Yapılan araştırmalar yarasaların kendilerine has ve çok güçlü bir bağışık sistemleri olduğunu ortaya çıkardı. Bu eşsiz özellik istilacı virüsleri konak hücrelerinde yaşayabilmek için daha hızlı adaptasyon geçirmeye zorlayarak, ortaya ciddi mutasyonlar geçiren tehlikeli ve ölümcül virüslerin çıkmasına neden oldu. Bu tehlikeli virüsler yarasalara hiçbir zarar vermezken bulaştığı canlılar için ölümcül sonuçlar ortaya çıkardı. Araştırmayı yapan biyolog Cara Brook bu durumla ilgili şöyle diyor:

“Virüs, bir yarasada çok hızlı çoğalabiliyor ve yarasaya zarar bile vermiyor. Ancak yarasanın bağışıklık sisteminden daha güçsüz bir sisteme girdiğinde, son derece öldürücü olabiliyor.”

virüs

Uçabilme Yeteneği

      Diğer hayvanlara oranla, yarasalardan bulaşan hastalıklar sonucu ölen insanların sayısının çok daha yüksek olduğu keşfedildi. Bu durum da bilim dünyasını, yarasaları mercek altına almaya itti. Yapılan incelemeler sonucunda yarasaların bağışıklık sistemini güçlendiren şeyin uçmalarına imkan sağlayan adaptasyonların yan etkisi olduğu gözlemlendi.

      Tek uçan memeli olan bu tür uçma yeteneğini kazanırken metabolizmasını da oldukça hızlandırdı. Aslına bakılırsa bu durum (özellikle de yarasa gibi küçük hayvanlarda) yaşam süresinin kısalmasına neden olurken, bu hayvanlar için durum istisna. Ciddi anlamda yüksek metabolik hızlara ulaşabiliyorlar, küçük gövdeliler; fakat şaşırtıcı şekilde ömürleri yine de uzun. Yaklaşık 40 yıl yaşıyorlar.

virüs

Neden Bulaştırıyorlar?

      Peki, yarasaların madem bağışıklık sistemi bu kadar kuvvetli nasıl oluyor da virüsleri başka canlılara bulaştırıyorlar? Neden vücutlarında yok etmiyorlar?

      Çünkü bu gizemli canlılar fizyolojik stres altındayken geçici bir süreliğine güçlü sistemlerini durduruyorlar. Özellikle de kış uykusundan sonra dalak ve bağırsaklarında bulunan inaktif virüslerin aktif duruma geçtiği ve çoğalmaya başladıkları gözlemlenmiş. Bu dönemlerde yarasaların virüs bulaştırma olasılıkları çok yüksek. Fakat bu süre çok uzun sürmüyor, bağışıklık sistemleri çalışmaya başlayarak aktif virüsleri tekrardan inaktif duruma geçirebiliyor.

virüs

Virüs Yayıyorlar Fakat Tüm Suç Onların Değil!

   Güçlü savunma sistemleri ile yarasalar hiçbir zarar görmeden birçok virüsü bünyesinde tutup yayabilirler. Bildiğiniz üzere Koronavirüs de bunlardan birisi. Yarasalar üzerinde hiçbir etkisi olmayan bu virüs, insanlara dünyayı dar etti. Ciddi hasarlar bıraktı ve şuan toplamda dünya üzerinde yaklaşık 312 bin kişi hayatını kaybetmiş durumda. Elbette ki bu kara senaryonun tek suçlusu yarasalar değil. İnsanların vahşi yarasaların yaşam alanlarına girmesi, onları rahatsız etmesi hatta besin kaynağı olarak görmesinin sonucu bu yaşananlar. Tamamen insanlığın doyumsuzluğu yani…

Unutmamak lazım ki doğa kendi içinde mükemmel bir düzene sahiptir, ta ki insan eli değene kadar.

Yazı Önerisi: Koronavirüs Başlıklı Derlediğimiz 6 Haber