Merhaba arkadaşlar! Bugün hepimizin hayatında karşı karşıya kaldığı, dozu ayarlanabildiğinde bizi verimli hâle getiren fakat ayarlanamadığında kaygılı ve gergin hissettiren “stres” kavramından bahsedeceğiz. Stres nedir ve stresle baş etme yöntemleri nelerdir gelin hep birlikte inceleyelim. Keyifli okumalar!

stresle baş etme yöntemleri
stresle baş etme yöntemleri

 

Stres Nedir?

Stres vücudun zorlu ya da olumsuz olaylardan etkilenmesi sonucu ortaya çıkan duygusal ve bedensel tepkilerdir. Yani stres üzerimizde hissettiğimiz baskı ve gerginlik durumudur. Stres için başlı başına bir hastalıktır demek doğru olmaz fakat birçok hastalığa zemin hazırladığı söylenilebilir. Bu nedenle çok dikkate alınması gerekir.

Hepimiz günlük yaşantımızda zaman zaman stresli anlar yaşarız. Örneğin sınav haftalarında, otobüsü kaçırdığımızda veya bir iş görüşmesinde kendimizi stresli hissedebiliriz. Elbette ki bu anlar ve stresin dozu kişiden kişiye farklılık gösterir. Ama genel olarak stres hâlinde hepimizin vermiş olduğu üç temel tepki vardır; savaşmak, kaçmak ve mücadele etmek. Kendimizi tehdit altında hissettiğimizde sinir sistemimiz acil durum alarmı verir ve vücudumuz adrenalin ve kortizol gibi stres hormonları salgılayarak yanıt verir. Bu da kalbin daha hızlı atmasına, kasların gerilmesine ve nefes alıp vermede hızlanmaya neden olur.

Stres yapıcı ve yıkıcı olmak üzere ikiye ayrılır. Genel olarak hayatımızda istenmeyen bir durum olsa da  belli bir düzey stresin bizler için faydalı ve motive edici olacağını söyleyebiliriz. Buna yapıcı stres denir. Fakat stres düzeyi arttığında kişide çeşitli ruhsal ve bedensel problemler ortaya çıkar. Bu da yıkıcı stres olarak adlandırılır. Yıkıcı stres bireyin kendine olan güvenini yitirmesine, umutsuz ve çaresiz hissetmesine ve işlerinde verimsiz hâle gelmesine neden olur.f

stresle baş etme yöntemleri
stresle baş etme yöntemleri

Stres Belirtileri Nelerdir?

Stres belirtilerini temel olarak üç başlık altında toplayabiliriz.

1- Fiziksel Belirtiler:

  • Nabızda artış
  • Terleme
  • Tansiyon yükselmesi
  • Dikkat güçlüğü
  • Çene gıcırdatılması
  • Nefes darlığı
  • Kasların aşırı gerilmesi
  • Enerji kaybı
  • Yorgunluk olarak kendini gösterir.

2- Zihinsel Belirtiler:

Stresin zihinsel belirtilerine ise;

  • Unutkanlık
  • Karar vermede güçlük
  • Hafıza zayıflığı
  • İş kalitesinde düşüş
  • Konsantrasyon eksikliği
  • Hata yapmada artış örnek verilebilir.

3-  Duygusal Belirtiler:

Stresli dönemlerde kişide duygusal olarak farklılıklar görülür.

  • Kaygı ve endişe hâli
  • Öfke
  • Depresyon
  • Çabuk ağlama
  • Saldırganlık
  • Ruhsal durumun aniden değişmesi gibi durumlar stresin duygusal belirtilerine örnektir.

“Vücudumuzda stres hormonları dolaşırken zihninizin, hafızanızın tam randımanlı çalışmasını beklemeyin. Konsantrasyon bozukluğunun, hafıza sorunlarının nedenlerinden biri de kronik strestir.” Dr. Ümit Aktaş

stresle baş etme yöntemleri
stresle baş etme yöntemleri

Stresle Baş Etme Yöntemleri Nelerdir?

Stres hayatımızın her alanında karşımıza çıkan ve baş etmek zorunda kaldığımız bir problemdir. Bu yüzden stresi sıfıra indirmek pek gerçekçi bir durum değildir. Asıl amacımız stresi minimum düzeye indirmek, kontrol altında tutmak ve en önemlisi stresi bizler için yapıcı bir hâle getirmek olmalıdır. Bunun için çeşitli stresle baş etme yöntemlerine başvurabiliriz. Şimdi bu yöntemler nelerdir bir bakalım.

  • Stresle baş etme yöntemlerinin en etkililerinden biri nefes egzersizleridir. Sabah uyandığınızda veya gün içinde kendinizi stresli hissettiğinizde öncelikle rahat bir biçimde oturun. Daha sonra 60 saniyelik bir zamanlayıcı ayarlayın. Bu süre içerisinde gözlerinizi kapatın ve derin derin nefes alıp verin. Aynı zamanda kaç kere nefes alıp verdiğinizi sayın çünkü nefese odaklanmak kaygıyı ve stresi yönetmenin en kolay yollarından biridir.
  • Stres üzerinde beslenmenin etkisi oldukça büyüktür. Stresli anlarda vücutta kortizol hormonu salgılanır. Bu hormon ‘savaş ya da kaç’ tepkisine yardımcı olmak için yağ hücrelerinin içindeki yakıtı bırakmasına sebep olur. Bu nedenle stresli anlarda genellikle karbonhidrat ve yağ ağırlıklı besinler isteriz. Bunun yerine sağlıklı besinler tercih etmeli ve yerken acele etmeden, sindirim sistemimizi zorlamayacak şekilde yemeye özen göstermeliyiz.
  • Kendinize olabildiğince vakit ayırın ve spor yapmaya özen gösterin.
  • Alkol, sigara ve bağımlılık yapan maddelerden uzak durun.
  • Uyku düzeninize dikkat edin. Gerekmedikçe yatma-kalkma saatlerinizde değişiklik yapmayın.
  • Uyumadan önce gün içinde yaşanılan olumsuz şeylere odaklanmak ve bunlar üzerinde düşünmek stres seviyenizi artırır. Bu nedenle uyumadan önce olabildiğince o gün içerisinde olan iyi şeylere odaklanmak ve üzücü şeyler üzerinde durmamak gerekir.
  • Bilindiği üzere kaygı ve stres hâli iş ve okul hayatımızı fazlasıyla etkiliyor. Gün içinde yapmamız gereken sorumluluklarımızı düşünüyor bazen yetişmeyeceğinden endişe duyuyoruz. Bu endişe de bizi kısır bir döngüye sokuyor ve işlerimizdeki verimi azaltıyor. Bu durumda yapılması gereken birden fazla işe aynı anda odaklanmamak ve yapılacak işleri adım adım halletmeye çalışmak olmalıdır.
  • Yapılan araştırmalar gösteriyor ki belirsizlik stres seviyesini oldukça arttıran bir durum. Hayatınızdaki belirsizlikleri azaltmak için çaba gösterin.
  • Kendinize bir hedef belirleyin. Ardından belirlediğiniz hedef doğrultusunda aşırıya kaçmadan bir plan yapın ve mutlaka zaman yönetimini iyi yapın. Bununla ilgili ayrıntılı bilgi edinmek isterseniz Zaman Yönetimi Nasıl Yapılır? 4 Etkili Zaman Yönetimi Tekniği Nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
  • Olaylar karşısında en kötüsünü düşünüp karamsar bir tavır sergilemeyin. Olumlu yanlarınıza ve başarılarınıza odaklanın. Bu yönde düşünmek sizi rahatlatacaktır. Peacock’un dediği gibi:

“Başarılı bir insanı belirleyen ilk özellik, tutumudur. Kişi; olumlu tutum ve davranışlara sahipse, zorluklarla uğraşmayı seviyor ve onların üstesinden gelmekten haz duyuyorsa, başaracaklarının yarısı gerçekleşmiş sayılır.”

stresle baş etme yöntemleri
stresle baş etme yöntemleri

Stres nedir, stresle baş etme yöntemleri nelerdir kısaca açıklamaya çalıştık. Sizler de stresli anlarınızda bu yöntemlerden kendinize uygun olanları seçip gündelik hayattaki stresinizi minimum düzeye indirebilirsiniz. Fakat stres seviyenizi bu şekilde de kontrol altına alamıyorsanız bir uzmandan yardım almanız sizler için iyi olacaktır.

TED x Konuşması Önerisi! https://youtu.be/RcGyVTAoXEU

Bir önceki yazım için buraya tıklayabilirsiniz 🙂

Yazı Önerisi! ODAKLANMA SORUNUNU YENMEK İÇİN TAVSİYELER


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
6
love
lol lol
0
lol
omg omg
1
omg
win win
1
win