Herkese merhaba, bu yazımızda firmaların düzenli ve planlı bir şekilde ilerleyebilmesi için çok önemli bir faktör olan stok kontrolü yönetimi konusunu ele alacağız. O halde gelin stok kontrolü nedir, stok kontrol yöntemleri nelerdir ve stok kontrolü yönetimi nasıl yapılır hep birlikte inceleyelim. Keyifli okumalar!

stok kontrolü yönetimi
stok kontrolü yönetimi

Stok Kontrolü Nedir?

Stok bir firmanın ortaya çıkabilecek ani ihtiyaçları karşılamak ve üretimin kesintiye uğramadan sürdürülmesini sağlamak amacıyla her an el altında bulundurduğu mamul, hammadde ve ara mallardır. Stok kontrolü ise, ürünlerin stoklarını düzenli aralıklarla takip etmeye ve incelemeler yapıldıktan sonra gerekli geri dönüşlerin alınmasına denir. Stok kontrolünün amacı, işletmelerin stok fazlalığı veya stok eksikliği olan ürünlerini tespit edebilmesidir.

Bir firma stok kontrolünü gerçekleştirirken aşağıdaki 5 maddeye dikkat etmelidir:

  • Stok kontrolünün düzenli aralıklarla takip edilmesi gerektiğini söylemiştik. Bu aralıklar günlük, haftalık ve aylık şekilde olmalıdır.
  • Stok miktarları göz önünde bulundurularak depoların durumu düzenlenmelidir.
  • Stok giriş- çıkışlarının kaydı yapılarak sistemde takibi sağlanmalıdır.
  • Aylık periyotlarla stokların sayımları gerçekleştirilmelidir.
  • Son olarak, stok- maliyet dengesi iyi analiz edilmeli ve buna uygun bir iş planı belirlenmelidir.
stok kontrolü yönetimi
stok kontrolü yönetimi

Stok Kontrolü Yönetimi Nedir?

Günümüzde firmalar için stok kontrolü yönetimini yapmak çok önemlidir. Stok yönetimi; hammadde, yarı hammadde ve diğer malzemelerin tedariğini, lojistik faaliyetlerini içerir. Ayrıca malzemelerin kontrol altında tutulmasından stoklanmasına, imalatından sevk edilme sürecine kadar yapılan planlamaları kapsar.

stok kontrolü yönetimi
stok kontrolü yönetimi

Stok Kontrolü Yönetiminin Avantajları Nelerdir?

Stok kontrolünü etkin bir şekilde yapmak firmalara pek çok avantaj sağlar.

  • Stok kontrolü yönetimi üretim verimliliğini sağlar. Üretim sürecinin düzenli ve sürekli olarak devam etmesi sağlandığından dolayı hammadde ya da ürün eksikliğinden kaynaklanan bir “bekleme” durumu olmaz; üretim aksamadan devam eder.
  • Tedarik ve satış süreçleri düzene girer, böylece maliyet düşer.
  • Gereksinimler doğru belirlenip, yönetildiğinde finansal bakımdan rahat süreçler yaşanır.
  • Doğru ihtiyaçlar, doğru sayılarda ve doğru zamanlarda belirlenirse maliyet muhasebesi daha kolay olur.
  • Üretim süreçlerinin yönetilmesi kolaylaşır ve üretim operasyonu daha sağlıklı ilerler.
stok kontrolü yönetimi
stok kontrolü yönetimi

Stok Kontrolü Yönetiminin Dezavantajları Nelerdir?

Stok yönetimi pek çok avantaja sahip olsa da birtakım zararlı sonuçlar doğurabilir.

  • Stok bulundurma barınma maliyetini artırır.
  • Hammadde fiyatının piyasada sabit olmadığı durumlarda, hammaddeyi yüksek fiyattan stoğa alma ve zarar etme ihtimali doğar.
  • Stok yapılan ürünün piyasa fiyatı azaldığında maliyetine yakın hatta maliyet fiyatına elde çıkarmak gerekebilir.
stok kontrolü yönetimi
stok kontrolü yönetimi

 

Stok Kontrolü Yöntemleri Nedir?

Stok kontrolü yönetiminin temel amacı; talep edilen ürünü talep edilen zamanda hazır bulundurmak ve bunu en az maliyetli biçimde gerçekleştirmektir. Bu nedenle firmalar, stok kontrolü yaparken belli başlı yöntemlere başvururlar. Stok kontrolü yöntemlerinin fiziksel stok kontrolü ve yazılımsal stok kontrolü olmak üzere ikiye ayrıldığını söyleyebiliriz. Şimdi bu yöntemleri tek tek inceleyelim.

1- Fiziksel Stok Kontrol Yöntemleri

Fiziksel stok kontrolünü temel olarak; firmaların depolarında, manuel şekilde gerçekleştirmiş olduğu kontrol olarak tanımlayabiliriz.

Fiziksel stok kontrol yöntemleri şu şekildedir:

  • ABC Yöntemi
  • Gözle Kontrol Yöntemi
  • Çift Kutu Stok Kontrol Yöntemi
  • Sabit Sipariş Miktarı Yöntemi
  • Sabit Sipariş Periyodu Yöntemi

 ABC Yöntemi

ABC stok yöntemi, firmaların stoklarında bulunan ürün gruplarını birbirinden ayırmasını ve bu ürünlerin özelliklerine göre ayrı stok takibi yapmasını sağlayan bir kontrol yöntemidir. Bu yöntemde stok kalemleri kontrol etme ve belirlenme amacıyla 3 gruba ayrılır.

A Grubu: Pahalı değerde az sayıda kalem A sınıfı olarak gruplanır. Bu gruba giren stoklar toplam miktarın %15-20’ sini, toplam değerin ise %75-80’ini oluştururlar.

B Grubu:  Orta değerde ve sayıdaki kalemler B sınıfı olarak gruplanır. Bu gruba giren stoklar miktar olarak %30-40’ını, değer olarak %10-15’ini oluştururlar.

C Grubu: Çok sayıda fakat ucuz olan kalemler C sınıfı olarak gruplanır. Bu gruba giren stoklar toplam değerin %5-10’unu, miktar olarak %40-50’sini oluştururlar.

Gözle Kontrol Yöntemi

Gözle kontrol, özellikle küçük işletmelerde depolardan sorumlu kişiler tarafından uygulanan bir stok kontrol yöntemidir. Bu yöntemde stoklar periyodik olarak bir ambar memuru tarafından gözden geçirilir. Belirli bir düzeyin altına düşen stok kalemleri için sipariş verilir. Bu yöntem geleneksel stok kontrol yöntemleri arasındadır. Ayrıca bu yöntem kişisel yargılara dayandığından hem hata payı fazladır hem de stok kontrolü için harcanan zaman fazladır.

Çift Kutu Stok Kontrol Yöntemi

Firmaların sıklıkla kullandığı bu yöntemde, depodaki her malzeme iki kutuda tutulur. Büyük kutudaki ürünler bitince küçük kutudaki ürünler kullanılır. Bu sırada firmalar, ürünlerini tedarik etmek için sipariş verirler ve stok durumlarını kontrol ederler.

Sabit Sipariş Miktarı Yöntemi

Bu yöntemde firmalar sabit bir miktar belirler ve stoklar ilgili orana indiğinde yeni sipariş verilir. Bu yöntem sayesinde ürünlerin stoksuz kalmasının önüne geçilir.

Sabit Sipariş Periyodu Yöntemi

Bu yöntemde stoktaki ürünlerin miktarından çok stok işlemlerinin ne zaman yapıldığı önem arz eder. Yani ürünlerin miktarına bakılmaksızın belirli bir süre sonunda ürünlerin siparişi verilir.

2-Yazılımsal Stok Kontrol Yöntemleri

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte firmalar arasında rekabet hızla artmaktadır. Gelişmek ve büyümek isteyen firmalar yazılımsal uygulamalara başvurmaktadır. Bu yöntemle firmalar ya yeni bir yazılım satın almaktadır ya da e- ticaret sitelerinde bulunan stok kontrol modüllerini kullanmaktadır.

 

 

 

Yazı Önerisi! Tedarik Zinciri Nedir? / Tedarik Zinciri Aşamaları Nelerdir?

 

 

 


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
3
love
lol lol
0
lol
omg omg
3
omg
win win
0
win