Tasarım, zihinde oluşan bir düşünceyi şekil olarak ortaya koymaktır ve bir amacı gerçekleştirmek için yapılır. Mimari tasarımda bu amaç mekanı ve buna bağlı öğeleri tasarlamaktır. Mimari tasarım sürecinde; eskiz, maket, bilgisayar destekli tasarım (CAD) programları gibi temsil ortamları tasarımı oluşturmada, değerlendirmede, yeniden yapılandırmada ve sunmada kullanılan ortamlardır. Günümüzün gelişen teknolojisi sayesinde bu ortamlara sanal gerçeklik (VR) de eklenmiştir. Bugünkü yazımızda sanal gerçekliğin mimari tasarımda bir temsil ortamı olarak kullanılmasını inceleyeceğiz.

SANAL GERÇEKLİK NEDİR?

Sanal gerçeklik iki boyutlu görüntülerin üç boyutlu gerçeklikte algılanmasını sağlayan teknolojiyi ifade eder. Bu teknoloji sanal bir evrenin içindeymişiz gibi hissetmemizi sağlar. Sanal gerçeklik ortamı, gerçek dünyaya ilişkin bir durumun, bilgisayar tarafından yaratılmış üç boyutlu bir simülasyon içinde, kullanıcının da bu simülasyon ortamını özel aygıtlar yardımıyla, duyusal olarak algıladığı ve bu yapay dünyayı, yine bu aygıtlar aracılığıyla denetleyebildiği ortamlar olarak tanımlanmaktadır.

sanal gerçeklik nedir
sanal gerçeklik nedir

SANAL GERÇEKLİK ORTAMINDA ALGI

Bireyin gerçek mekânı nasıl tanımladığı, mekânın onun için anlamını, ona ne duyumsattığı söz konusu olduğunda, o  ortamın nasıl algılandığı sorusu önem kazanmaktadır. Algı, insanın içinde bulunduğu çevreyi tanıması ve anlamlandırması için yaşamsal bir olgu iken, mekânın tasarımında, değerlendirilmesinde, üretilmesinde, kısacası mimarlık kapsamında yer alan her türlü eylem, olgu ve süreç içinde önemli bir yer tutmaktadır.

Sanal gerçeklik ortamında, gözlemci zihinsel olarak gerçek evrenden koparak, sanal ortama girer. Bu ortamda, gözlemci kendi varlığını hissederek mekânsal fikri algılar. Diğer temsil ortamlarının algısında, sadece nesne merkezli referans çerçeveden gelen bilgi kullanırken; sanal gerçeklik ortamı algısında, gerçek evren algısında olduğu gibi nesne ve kişi merkezli referans çerçevelerinden gelen bilgiler bir bütün olarak kullanılır. Ayrıca sanal gerçeklik ortamı, gözlemcinin ortamda eylemde bulunmasına ve yer değiştirmesine izin verir. Bunun sonucu olarak da bu ortamda duygusal geri dönüş, diğer temsil ortamlarından daha güçlü olmaktadır.

İki boyutlu temsil ortamlarından farklı olarak sanal gerçeklik ortamı  derinlik algısı yaratır.  Derinlik algısı, evrenin üçüncü boyutunun algılanmasıdır.

sanal gerçeklik nedir
sanal gerçeklik nedir

MİMARİ TASARIM SÜRECİNDE ESKİZ VE BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (CAD) UYGULAMALARI

Tasarım yapmak bir amaç ve bunun beraberinde bir süreç gerektirir. Zihindeki tasarımı görmek ve değerlendirmek için o tasarımı somut hale getirmek gerekir. Bunun içinde eskiz, bilgisayar destekli tasarım programları (CAD) gibi temsil ortamları kullanılır. Eskiz tasarım için kullanılan en eski ve temel yöntemdir. Teknoloji geliştikçe eskizler de farklı bir boyut kazanıp bilgisayar destekli tasarım (CAD) uygulamaları ile sanal ortama geçmiştir.

Bilgisayar destekli tasarımın önemli bir artısı tasarımın güncellenmesini, alternatifler oluşturulabilmesini ve bilgisayar ağları üzerinden ortak çalışmaların gerçekleştirilmesini kolaylaştırmasıdır. Örneğin kağıt üzerine yapılan bir çalışmada, tasarımın herhangi bir aşamasında bazen çok küçük bir değişiklik için tüm çizimler yeniden yapılmaktadır. Oysa bilgisayar ortamında noktasal, bölgesel değişiklikler yapmak, tasarımın kalan kısmını olduğu gibi korumak mümkündür. Bunun yanında bilgisayarlar tasarımcıya arşivleme konusunda büyük kolaylık sağlamışlardır. Günümüzde tasarımcının hayatı boyunca yaptığı çalışmaları sayısal yazılı veya görsel doküman olarak depolamak ve hibrit yapıda bir veritabanı haline dönüştürmek mümkündür.  Autocad, sketchup, revit, cad uygulamalarından bazılarıdır.

sanal gerçeklik nedir
sanal gerçeklik nedir

MİMARİ TASARIM SÜRECİNDE SANAL GERÇEKLİĞİN KULLANILMASI

Mimari yapıtlar doğaları gereği 3 boyutlu olmalarının yanında heykel ya da 3 boyutlu herhangi bir objeden farklı olarak içine dalınabilen yapıtlardır. Mimariyle ilgili diğer bilgisayar uygulamalarının sunumları çeşitli çizim ve imajlardan ibaretken sanal gerçeklik kullanıcıyı ortamın içine sokabilir. Bunun yanında mimarinin statik değil, dinamik bir disiplin olduğu prensibinden yola çıkıldığında mimari bir yapıtı kavramanın ancak birbirini takip eden perspektiflerle mümkün olacağı anlaşılır.

Diğer bir deyişle sabit olarak bir eseri incelemektense etrafında dolaşarak onu incelemenin farkı açıktır. Bu bağlamda VR teknolojileri sayesinde mimari bir yapıt hakkında analitik ya da estetik yargılara ne denli kolay varılacağı görülür.  Bu teknoloji gerçek hayatla tamamen uyumlu değildir fakat olabilecek hataları en aza indirmek için diğer ortamların sağladığı olanaklardan daha zengin olanaklar sunar ve hata oranının daha aza indirilmesini sağlar.

sanal gerçeklik nedir
sanal gerçeklik nedir

Mimarlar genellikle  bir müşterinin talebi üzerine tasarımlarını yaparlar. Yani ortada bir işveren tasarımcı ilişkisi vardır. Bundan dolayı mimar talepte bulunan kişi ile iyi bir iletişim halinde olmalı, onun isteklerini iyi kavramalı ve ortaya çıkaracağı mimari tasarımı da müşteriyle paylaşmalıdır.

Yapılan eskizlerin sebeplerinden biri de budur. Mimari tasarımda sanal gerçekliğin kullanılması mimar ve müşterisinin iletişimini olumlu yönde etkiliyor. Müşteri de istediği tasarımı sanalda bire bir deneyimleyebiliyor ve bu sayede ortaya çıkacak mimari yapı için memnuniyet oranı daha çok artmış oluyor. Bu durum da sektördeki rekabet ortamı içerisinde bir artı olarak geri dönüyor.

Sanal gerçeklik hepimiz için yeni bir teknoloji olsa da özellikle tasarımla alakalı alanlara kolayca entegre edilebiliyor. Maliyetinin de düşmesi ile birlikte sanal gerçekliğe dayalı tasarım daha yaygın hale gelecektir ve gelecekte daha çok kullanılacaktır.

sanal gerçeklik nedir
sanal gerçeklik nedir

Bir önceki yazımıza göz atabilirsiniz:3D Teknolojisi Nedir? 3D Tasarım Nedir? Dünyada 3D Baskı ile Yapılan İlk Okul

Video önerisi: Mimari tasarımda sanal gerçeklik nedir?

 

 


Dilan POLAT

What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win