Bu yazımızda, özellikle son günlerde çok fazla duyduğumuz petrol fiyatları ve onun negatif seviyeye inmesi olacak. Ayrıca bunun ülkemize etkisini de araştırmalarımi anladığım anlatabildiğim kadarıyla ele alacağım.

Petrol fiyatında sert düşüş neden oldu?

Koronavirüs pandemisinden dolayı, herkesin evde kalmaya çalıştığı bu günlerde, çok açıktır ki araçlara ve petrole de pek ihtiyaç kalmıyor. Yani talep azalıyor. Bunun yanında ise arz artıyor.

2000 – 2020 arası USD fiyatları: – Brent Petrol (mavi) – WTI Petrol (kırmızı) – Doğalgaz (yeşil)

Peki arz niye artıyor?

Yakın zamanda OPEC ülkesi olan Suudi Arabistan’ın Rusya’ya giderek fiyatları artırma konusunda anlaşma yapmak istemesine rağmen Rusya bunu ret etmişti. Buna karşın Suudi Arabistan piyasaya daha çok petrol vererek arzı artırmaya başlamıştı ve bunun üzerine özellikle Mart ve Nisan ayında Dünya’yı esir alan Koronavirüs Pandemisi’nin ağırlaşmasıyla, talepte iyice azaldı.

Bunun Amerika ve Brend Petrol ile ilgisi ise, Amerika’nın 2006 yılında aldığı bir karar olan rezervlerini açmak ve kuyuları artırmaktan geliyor. Bugün en büyük petrol ihracatçısı (anayasasında milli rezervleri dışarı satmak yasak olsa bile) Amerika, günlük ihtiyacının sadece %11’ini dışarıdan karşılıyor. Bu rakam, 2020 yılına kadar %65’ten %11 seviyesine geldi ve bugün bile hala bu kuyular piyasaya petrol veriyor. Peki neden şirketlerin petrol depolarının dolmasına rağmen, petrol çıkartılıyor? Bunun sebebi ise Amerika’daki petrol çıkarma işleminin Suudi Arabistan gibi ülkerelere karşı daha maliyetli olması ve kuyu kapatmasının da daha çok zarara uğratacak olması. Bisikletin pedalına basmanın, bisikleti ilk kaldırmadan daha basit olması misali bu petrol kuyuları maddi durumlardan ötürü kapanmıyor.

Petrol Fiyatları 0’ın altında nasıl oldu?

Burada ise ‘’vadeli kontrat’’ adında bir terim ile karşılaşıyoruz. Fiyatın eksiye inmesinin sebebide arz/talep dengesizliğinin yanısıra bu. Vadeli Kontrat şimdi işlem yapıp daha sonra almak diye tanımlanabilir. Normalde de Mayıs ayında teslim edilecek petrolün, son işlem tarihi 21 Nisan’dı ve ham petrol satıcılarının elinde çok fazla petrol olduğu için, deposu dolan petrol şirketlerinin bu miktarları alınması istendi. Bu yüzdendir ki Amerika’da ilk kez petrol fiyatları0’ın altına indi ve 1999’dan beri en büyük düşüşünü yaşadı (Bloomberg).

Ülkemiz açısından durum ne olacak?

Şuan Dünya’nın birçok ülkesinde olduğu gibi bizde de ekonomik büyüme hızı düşük ve cari açık ekonomik işlem olmadığı için düştü. Brend Petrol’ün durumu ülkemiz açısından bizi ilgilendiriyor fakat petrolün 1 varili 1 kuruş olsa dahi, bizde benzin litre fiyatı minimum 2.97 ₺ ve motorinin fiyatı minimum 2.41 ₺ olabilir. Sebebi ise bildiğiniz gibi ÖTV ve KDV.

Bunun yanı sıra, bu durumun tek artısı, düşen petrol fiyatlarından dolayı dışarıya döviz göndermemek olmuş oluyor.

Kaynak: Prof. Dr. Özgür DEMİRTAŞ , Emre ALKİN.


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win