Bu yazıyı Behary, Wendy T, Narsistle Ateşkes, Psikonet, 2019 kitabını kaynak alarak yazıyorum. Narsist kimdir ve Narsistik kişilik bozukluğu nedir sorularını birlikte inceleyeceğiz. Keyifli okumalar!

Yunan Mitolojisinden Günümüze: Narkissos

Öncelikle narsisizm kelimesinin kökenine değinmek istiyorum. Bu kelime günümüze, yunan mitolojisinden bir kahraman olan Narkissos’tan geliyor. Bilmeyenleriniz için Narkissos’un hikayesini kısaca aktaralım:

Narkissos, güzeller güzeli bir peri kızı olan Ekho’nun aşkına karşılık vermeyince Olimpos dağında yaşayan tanrılar çok öfkelenir ve onu cezalandırmaya karar verirler. Narkissos bir gün av sırasında susayıp bir nehrin kenarına geldiğinde, suda gördüğü kendi yansıması tarafından lanetlenir. Kendini görür görmez donakalır, artık kendine âşık olmuştur. Yansımasını seyrederken su içemez, yemek yiyemez olur. Günden güne kendine olan aşkıyla, kendi sonunu getirir ve ömrünü tüketir.

Kendine olan aşkı öyle büyüktür ki, Narkissos’un laneti günümüze kadar evrilmiş ve tüm benmerkezci insanlara adının emanetini bırakmıştır. Narsisizm, bireyin yükseltilmiş özgüven sebebiyle kendini toplumdaki diğer insanlardan üstün görmesi sonucunda ortaya çıkmış bir kişilik bozukluğudur.  

Narkissos Shop Mağazası - Triber

Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedir?

Yazının başında bahsettiğim kitaptan, narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler hakkında bence söylenebilecek en kesin cümleleri söylemiş olan Wendy T. Behary’den bir alıntı yapmak istiyorum:

Narsist hem çekici hem de korkutucudur. Karşıdan bakıldığında bugünün Sir Lancelot’u izlenimi verebilir, aklınıza gelebilecek her türlü afili cazibeyle dolu ve günümüzün parlak zırhıyla, iyi bir mevki ve baş döndürücü bir servetle bezenmiş olabilir. Dikkatli olun! Bu şövalye bir illüzyon ustasıdır. Aslına bakılırsa tümüyle bir tehdit olabilir. Üstün becerilerinin, zekasının, kusursuz görünümlü özgüveninin baştan çıkarıcı cazibesine kapılabilirsiniz. Bununla birlikte kibirliliği, tepeden bakışı, kendini hep haklı görmesi ve empati yoksunluğu, kişiler arasında kaçınılmaz olarak engelleyici sınırlar ve uzun dönemde sorunlu bir ilişkiye yol açan, aşılması zor engellerdir.

Narsistik kişilik bozukluğuna sahip olan bireylerde bulunan belirtiler arasında bencillik, her şeyi kendine hak görme, küçümseyicilik, ısrarcılık, güvensizlik, mükemmelliyetçilik, onay arayıcılık, anlayışsızlık, ayrıntılar ve ufak detaylar hakkında çok kafa yormasıyla bazı obsesif bozukluklar, bağımlılık, duygusal olarak kopukluk yaygın olarak görülür. Tüm bunlar bazen birey üzerinde çok keskin belirginliklere sahip olmasa da, içeriye dönüldüğünde ustaca gizlenmiş bir takım objelerin arkasında kendini belli etmektedir.

narsistik kişilik bozukluğu

Narsizmin Kökenleri

Bir narsistin yükseltilmiş özgüvenine sebebiyet veren kuramlar neler olabilir? Hadi bunları inceleyelim:

Şımartılmış Çocuk

Bu kuram, narsistin çocukluğunda kendini başkalarından iyi, farklı ya da üstün olduğunun aşılanması sonucu oluşuyor. Bunun aşılandığı bir ev modeli, genel hatlarıyla çocuğa sınırlar konulmayan ya da konulsa bile kuralları çiğnemenin sonucunun pek de önemli olmadığı öğretilmiş bir evdir. Bu tür dinamikler sonucunda bir narsist oluşturmak mümkün olabiliyor.

Bağımlı Çocuk

Bu kuramın aşılandığı ev modelinde anne ve baba, çocuğun sorumluluklarına ve sosyal hayatına fazlaca müdahale etmiş olabilir. Eğer ebeveynler, çocuğun yapması gereken bazı işleri onun adına sürekli yapabilir hale gelirse çocukta yetersizlik hissi oluşabileceği gibi, kendini başkalarına bağımlı olduğu kararını vermiş bir hayat süreci yaşayabilir. Elbette ki tüm bunlar sonucunda etrafındaki tüm insanların, onun işlerini halletmekle görevli olduğu inancıyla yaşayan bir narsist olacaktır.

Yalnız, Yoksun Bırakılmış Çocuk

Narsizmin kökenlerinin dayandığı en yaygın açıklama, çocuğun sevilmesinin koşullara dayandığı bir ev modelidir. Çocuk bu ev modelinde, kendinden hep en iyi olunması beklenerek yaşamış ve çevreye karşı yetersizlik aşılanarak kendine, “kendimden başka kimseye güven olmaz” ilkesiyle benimsenmiş bir tutum geliştirir.

Set of people with mental problems Free Vector

Bir Narsistle Beraber Olmak

Eğer narsistik kişilik bozukluğu taşıyan bireyle birliktelik sürdürüyorsanız, narsistin kendi içindeki çocukla verdiği kökenlere bağlı farklı türdeki savaşlardan dolayı muhtemelen çoğu zaman kendinizi yalnız hissedersiniz. Çünkü narsist, içindeki çocukla temas kurmaktan kaçındıkça, çevresiyle de duygusal temas kurmaktan kaçınacaktır. Wendy Behary bu konu hakkında şöyle diyor:

Marion Solomon, Narsizm ve Yakınlık kitabında, narsistlerin duygusal olarak birisiyle birleşirlerse benlik hissini kaybedeceklerinden korktuklarını belirtiyor. Narsistler için yakınlık, boğucu ve tehlikeli bir meskendir.

Sağlıklı Narsizm

Yazıyı bitirmeden önce narsizmin aslında her zaman bir felaket olmadığını ve bazen gerekli olabileceğini anlatan bir başlık atmak istedim. Empatik, çekici, lider, kendine hakim, onay arayıcı, azimli, yüzleştirici ve gerçekçi kaygıları olan sağlıklı bir narsist profili de çizmek mümkündür. Sağlıklı bir çocukluğa dayanmış sağlıklı narsizm, sorumluluk ve karşılıklı alıp verme duygularını ön plana çıkartarak toplumdaki diğer bireylerle çok daha güçlü ve güvenli bağlar kurabilme olanakları tanır.

Psikolojiyle ilgileniyorsan bu yazıma da göz atabilirsin: Kuantum Olumlama ve EMDR Terapisi

 


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
1
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win