Herkese merhaba, bu yazımda sizlere sağlık sektöründe sıklıkla kullanılan, hayatımıza girdiği günden bugüne yaşamımızı kolaylaştıran ve süperiletkenlik özelliği gösteren Manyetik Rezonans Görüntüleme kısaca “MR” hakkında merak edilen konuları anlatacağım. MR cihazı adından da kolayca anlaşılacağı üzere manyetizma esasına dayanmaktadır, tıbbın bütün alanlarındaki görüntüleme yöntemleri içerisinde en gelişmişidir. Açılımı ‘’Manyetik Rezonans Görüntüleme’’ olup MR ya da MRG olarak da yazılabilir. Konuşma dilinde “Emar‘’ olarak söylendiğinden halk arasında bizler onu “Emar” olarak da biliriz. Hadi gelin MR hakkındaki çoğu şeyi birlikte inceleyelim. Keyifli okumalar…

MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme) Nedir?

Süperiletkenlik özelliğinin önemli bir yer tuttuğu MR , büyük mıknatıslarla oluşturulan güçlü manyetik alan içinde radyo dalgaları kullanılarak belirli anatomik yapıları, diğer yapılardan net olarak ayırt etmek, sağlıklı ve hastalıklı dokular arasındaki farklılıkları saptamak ve tanımlamak için kullanılan tıbbi bir tekniktir. Bu teknik, manyetik alan altında atomların manyetik alan yönüne yönelmesi ve belirli bir frekansta salınım yapmalarıyla gerçekleşir. Üzerlerine radyo dalgaları uygulanan bu atomlar belirli bir frekansta radyo dalgalarını geri yansıtacaklardır. Bu yansıyan dalgaları alan MR cihazı ise elde edilmek istenilen görüntüleri oluşturmaktadır.

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

MR Cihazı Nasıl Çalışır? 

MR cihazının çalışması kısaca özetlenmek istenirse; cihaz yapısında bulunan güçlü, süperiletken mıknatıslar , insan hücresinde bulunan atom çekirdeklerinin titreşim yapmasını sağlayacak alanlar yaratırlar. Titreşen atomlar üzerine gönderilen radyo dalgaları onların salınım yapmalarını sağlayacaktır ve bu salınımların sonucunda atomlar da bir radyo dalgası yayılımı yapmaya başlayacaklardır. Tüm bunların sonucunda yayılım yapan dalgalar ise bir bilgisayar yardımıyla hareketsiz veya hareketli üç boyutlu görüntüler oluşturmaktadır.

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

Manyetik Rezonans cihazını teknik anlamda incelediğimizde cihazın üç ana kısımdan oluştuğunu gözlemleriz. Bu kısımlar: 

  • Magnet
  • Kabinetler
  • Görüntü İşleme ve Operatör Bilgisayarları 

Bu kısımlardan ilki magnettir. Magnetler cihaz çeşitlerine göre değişiklik gösterse de amaç düzgün bir stabil manyetik alan yaratmaktır. Oluşturulan bu manyetik alanın içerisine hasta sokulur ve görüntü alımı için RF sinyalleri uygulanır. Adından da anlaşılabileceği üzere magnet, MR cihazının en önemli bileşenidir. Magnetler, basit olarak sadece manyetik alan yaratmak için kullanılırlar. Bu amaçla kullanılan manyetik alan 1 ile 1.5 Tesla aralığındadır. Bir kıyaslama yapmak gerekirse, dünyanın manyetik alanı 0.5 Gauss düzeyindedir. 1 Tesla 10000 Gauss‘a eşittir yani MR cihazında dünyanın manyetik alan gücünün yaklaşık 20000 katı bir manyetik alan kullanılmaktadır. 

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

Cihazın ikinci bileşeni olan kabinetler, magnetin devridaim sürekliliğini sağlayan komponentleri taşırlar, bunun yanında görüntü bilgisayarı ile magnet veri akışı için ara yüzü oluşturmaktan sorumludurlar. Ayrıca kabinetlerde magnette bulunan helyum pompasının kontrol kartları gibi birçok kontrol kartı, MR cihazına güç sağlayan kaynaklar ve onların kontrol kartları, RF kartları ve beslemeleri bulunur.

Üçüncü ve son bileşeni ise görüntü işleme ve operatör bilgisayarlarıdır. Bu bilgisayarlar MR cihazının görüntülerini oluşturan ana bileşenlerindendir ve MR cihazının ürettiği verileri görünür hale getiren parçalardandır. Ek olarak bu bilgisayarlar ile görüntüler üzerinde ayarlamalar yapılabilmekte ve bu görüntülerin çıktıları alınabilmektedir. 

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

MR Nasıl Çekilir? 

MR aleti her iki ucu da açık olan kısa bir silindirdir. Hasta çekim için aletin içindeki hareketli yatağa yatırılır. Vücudun taranan kısmına bağlı olarak yatış pozisyonu değişebilir. Bazı durumlarda taranan vücut parçası üzerine bir çerçeve yerleştirilebilir. Bu çerçeve, tarama sırasında vücut tarafından gönderilen sinyalleri alan alıcılar içermektedir ve daha kaliteli bir görüntü oluşturulmasına yardımcı olur. Tarayıcı tarafından oluşturulan manyetik alan nedeniyle MRI tarayıcısının çalıştırılması için farklı odada bulunan bir bilgisayar kullanılır. Çekimin yapıldığı bölgeye göre işlem 15 ile 90 dakika arasında değişmektedir. Kaliteli ve bulanık olmayan görüntüler elde edilebilmesi için hastanın çekim süresince hareketsiz yatması oldukça önemli bir unsurdur. MR çekilirken kişinin üzerinde hiçbir metal bulunmamalıdır bunun nedeni MR’ın çok güçlü manyetik alanlar oluşturmasıdır.

İşlem sırasında yanımızda bulunmaması gereken başlıca eşyalar şunlardır: 

  • Saat 
  • Küpe, bilezik, kolye gibi takılar 
  • Kulak, dudak ve burun halkaları 
  • Protez dişler 
  • İşitme cihazları 
  • Peruk (Bazı peruklar metal kalıntıları içerir)

Ayrıca vücudunda kalıcı metal protez bulunan hastalara da MR çekilmesi mümkün değildir. Bunun sebebi ise manyetik alanın vücuttaki metalleri çekerek hastada şiddetli yaralanmalara yol açmasıdır.

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

MR Cihazı Zararlı Mıdır?

MR’ın  insan sağlığına olumsuz bir etkisi yoktur. Yaklaşık 38 yıldır sağlık sektöründe kullanılmaktadır ve uzmanlar tarafından, diğer yöntemlerden daha güvenli görülmektedir. Bu yazıda da bahsettiğimiz gibi yanınızda bulundurmamanız gereken eşyalarla cihaza girilmezse olası kazalar gerçekleşmeyecektir. En önemli dezavantajı nispeten pahalı bir yöntem olmasıdır. Ayrıca kapalı alan korkusu ve yüksek kilo sorunu olan insanlarda çekim yapılması zor bir işlemdir fakat deney aşamasında bulunan açık ve manyetik gücü yüksek olan MR cihazları ile gelecekte bu sorunların da çözümü olabilecektir.

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

MR Cihazının Avantajları Nelerdir?

MR, bir hastalığı veya hasarı tespit etmeye ve tedavinin etkinliğini izlemeye yardımcı olur. Sonucunda yüksek çözünürlüklü görüntüler elde edilir. Vücudun farklı bölgeleri MR ile görüntülenebilir. Manyetik rezonans görüntüleme yöntemi yumuşak dokularla ve sinir sistemiyle ilgili sorunları değerlendirmek için özellikle yararlıdır. En önemli özelliklerinden birisi işlem sırasında hastayı herhangi bir radyasyona maruz bırakmamasıdır.  Bu avantajlardan dolayı günümüzde çok hassas teşhis yeteneği ve lokasyon bilgisi verdiği için operasyonlarda da kullanılmakta olup cerrahi müdahaleyi kolaylaştırmaktadır. Tüm bunların sonucunda MR cihazı bir hasta için operasyon süresinin kısalmasına katkıda bulunurken aynı zamanda hastane boyutunun ve hastaların maruz kaldığı konforsuz ortamların da azalmasına yardımcı olur. 

 

MR Cihazı Nedir?
Google MR Cihazı Nedir?

 Özetlemek gerekirse, MR cihazı insan sağlığı için oldukça önemli bir buluştur. İçeriğinde süperiletken malzemelerin kullanılması ve hastaları hiçbir şekilde radyasyona maruz bırakmaması onu diğer tıbbi tekniklerden ayıran farklardandır. Bu buluş birçok hastalığın tanısını koyma, tanısıyla kalmayıp tedavisini planlama, tedavi süresince mevcut hastalığın geleceğini ve sonuçlarını belirleme gibi birçok unsurda doktorlarımıza yardımcı olmuştur ve olmaya devam etmektedir. Sağlıcakla kalın…


Aysima Anık

What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
1
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
1
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win