Imposter Sendromu Nedir?

Herkese tekrardan merhaba, hayatınızda hiç ne olursa olsun, elde ettiğiniz her başarının sizi tatmin etmediği hissine kapıldınız mı ya da başardığınız şeylerin sizin yeteneklerinizle, ilgilendiklerinizle ve emeklerinizle alakalı olmadığını, yalnızca şansınızın yaver gittiğini düşündünüz mü? Eğer bu düşünceler aklınızdan sürekli geçiyorsa sizi Imposter Sendromu ile tanıştıralım istiyoruz… Şimdi gelin hep birlikte “Imposter Sendromu Nedir?” sorusuna cevap bulalım.

Imposter Sendromu Nedir?

Imposter sendromu, halk arasında sahtekar sendromu ismi ile de bilinen bir psikolojik problemdir. İnsanın kendisini pek çok konuda yetersiz görmesi ile ortaya çıkan bu problem, genellikle insanın elde etmiş olduğu başarısını hak etmediğini, bulunduğu mevkiye de alnın teri ile değil de, şans eseri bir şekilde veya çeşitli faktörler yardımıyla geldiğini düşünmesine neden olmaktadır. Imposter sendromunda, birey kendisini aslında olmadığı biri gibi görür ve buna inanır. Çoğu zaman kişinin performansına bağlı olarak algısının gerçek olmayan düşünceler üzerine yoğunlaşması şeklinde ortaya çıkan sahtekar sendromu; bireyin yaşamını olumsuz yönde etkiler, psikolojik açıdan yaşam kalitesini düşürür.

Bu sendrom, mükemmeliyetçi, titiz, kaygılı ve her zaman daha iyisi için mücadele eden insanlarda daha sık karşılaşılabilen bir durumdur. Genellikle başarılı insanlar bu problemden muzdariptir.

Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Imposter sendromu ilk defa 1978’de ABD’li psikologlar Pauline Rose Clance ve Suzanne Imes tarafından tanımlanmıştır. Sendrom başlangıçta belirli alanlarda çok başarılı olan kadınlar arasında ortaya konulmuş ancak daha sonra yapılan araştırmalarda yetersizlik duygusunun erkekler ve kadınlar arasında, birçok profesyonel ortamda ve farklı etnik gruplarda görüldüğü belirlenmiştir.

Örnek olarak, görelilik teorisi ve kuantum mekaniğine katkılarıyla tüm zamanların en büyük fizikçilerinden biri olarak görülen Albert Einstein’ın ölümünden kısa bir süre önce arkadaşına “Çalışmalarıma gösterilen abartılı saygı beni çok rahatsız ediyor. Kendimi istemeden sahtekârlık yapan biri gibi hissediyorum.” dediği bilinmektedir. Bu sözleri imposter sendromuna işaret ediyor olabilir. Sendromu yaşayan kişiler arasında iki kez Oscar Ödülü alan ve yetmişten fazla filmde rol alan oyuncu Tom Hanks ile yirmi üç kez Grand Slam şampiyonluğu elde eden tenisçi Serena Williams gibi farklı alanlarda başarılar kazanmış ünlüler de bulunmaktadır.

Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Imposter Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

  • Başarısızlık hissiyatı 
  • Çoğu şeyi yetersiz görme eğilimi 
  • Diğer insanların başarılarınıza, becerilerinize ilişkin abartılı bir görüşü olduğu inancına sahip olmak 
  • Başarının dışsal unsurlara bağlanması (şans eseri elde edilmesi ya da çevresel faktörler) 
  • Toplum karşısında, sahne önünde konuşma yapmaktan çekinmek 
  • Beceriksizlik korkusu ile toplumdan uzak durmak 
Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Imposter Sendromu Nedenleri Nelerdir?

  • Ebeveyn tutumları: Çocukluk dönemindeki ebeveyn tutumları Imposter sendromuna zemin hazırlamaktadır. 
  • Başarıyı aşırı takdir etmek ya da etmemek: Özellikle başarı konusunda baskıcı davranarak aşırı takdir eden veya etmeyen ebeveynlerin çocuklarında yetişkinlik döneminde bu sendrom görülebilir. 
  • Mükemmeliyetçi yaklaşım: Aşırı takdir sonucu mükemmeliyetçi algı gelişebilir. Diğer insanların en iyisini, en mükemmelini beklediğini zannederek mükemmel olmadığı için bu kez suçluluk duygusuna kapılır. Özellikle aile içerisinde herhangi birinin çok başarılı olarak etiketlenmesiyle beraber takdir edilmeyen diğer çocuğun başarılarına karşı seçici davranılması da yetişkinlik döneminde Imposter yani Sahtekarlık sendromuna yol açabilir. 
  • Eleştirel yaklaşım: Ebeveynin çocuğa karşı eleştirel yaklaşımı yetişkinlik döneminde elde ettiği başarıları hak etmediğini düşünmesine neden olur. 
  • Cinsiyetçi yaklaşım: Ebeveynlerin cinsiyetçi yaklaşımlarından ötürü kadınların bu sendroma yakalanma riski daha fazladır. Düşük özgüven ile yetişmiş kadınlar, kendi elde ettiği kariyer ve başarıların kendinden kaynaklandığına bir türlü inanamıyorlar. 
  • Aile içi travmatik olaylar.
Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Imposter Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Imposter sendromunun, diğer pek çok psikolojik problem gibi elbette bir teravisi bulunmaktadır. Bu gibi durumlarda alanında uzman olan bir psikologdan yardım alınması, atılabilecek en doğru adım olacaktır.

Psikologlar, genellikle kendisine danışan hastaları için çeşitli terapi yöntemleri uygulamaktadır. Bu yöntemlerde öncelikle hastanın neden kendini yetersiz ve başarısız hissettiği tespit edilirken, sonrasında ise aslında ne kadar yetenekli olduğunun farkına varması, başarabildiği işlerin gerçekten kendi hakkı olduğunu anlayabilmesi konusunda yardımcı olunmakta ve bu gibi şeylerin farkına varması sağlanmaktadır. Bu sayede daha sağlıklı, başarılı ve yaşam standartları yüksek bir hayat sürdürebilme imkanı elde edilebilmektedir.

Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Imposter Sendromunda Önerilenler Nelerdir?

Sizde de Imposter sendromunun belirtilerinden birkaçı var ise; öncelikle bu durumu kabul edebilmek ve farkında olmak gerekir. Ardından kendinizi yargılamaktan vazgeçin. Kendinize hata yapabilme özgürlüğü verin. Hatalarınızdan ders çıkarın ama hatalarınızın hayatınızı etkilemesine izin vermeyin. Başarılarınızı listeleyin ve görün ne kadar güzel şeylere imza atmışsınız. Eğer başarılarınıza dair negatif düşünceler zihninize geliyorsa bununla ilgili kanıtlar bulmaya çalışın. İyi olduğunuz yönleri fark edin ve sık sık kendinize bu yönleri tekrarlayın. Nefes egzersizleri, yoga, meditasyon gibi rahatlatıcı aktivitelerde bulunun. Kendinize sık sık olumlamalar yapın. Çevrenizdeki insanların başarılarınız hakkındaki görüşlerini önemseyin. Böylece hayata katkılarınızı ve gerçekte kim olabildiğinizi görebileceksiniz.

Imposter Sendromu Nedir?
Google Imposter Sendromu Nedir?

Özetlemek gerekirse, “Farkındalık” diğer birçok konuda olduğu gibi Imposter sendromunda da anahtar kelimemizdir. Çabalarımızın ve öz değerlerimizin farkında olmak, yorumlarına güvendiğimiz kişilerden geri bildirim istemek ve duygularımızla baş edemediğimizi düşündüğümüzde destek almak, hayatı bu anlamda kolaylaştıracak yöntemlerden sadece birkaç tanesidir. Yeter ki biz farkında olalım.

 


Aysima Anık

What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win