Trafikte yalnız olmadığınızı biliyor muydunuz? Size güzel bir haberim var çünkü aracınızın içindeki küçük bir beyin sizin sürüş dinamiğinizi her saniyede 25 defa kontrol edip size güvenli bir sürüş deneyimi yaşatmaya çalışıyor. Bu öylesine zekice programlanmış bir sistem ki siz farkında olmadan sizin sürüşünüzü iyileştiriyor ve sizi oluşabilecek tehlikelerden koruyor.

ESP Nedir?

Elektronik Stabilite Programı (ESP), sürücünün kritik manevralarında aracın manevra kabiliyetini arttıracak sürüş destek sistemidir. Aracınızda ESP varsa, size iki aktif güvenlik sistemi daha sağlar: Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi (ABS) ve Çekiş Kontrol Sistemi (TCS)

ABS, frenleme sırasında tekerleklerin kilitlenmesini ve kaymasını önler.

TCS, kalkış hızlanma sırasında tekerleklerin patinaj yapmasını engeller ve tekerlerin yere daha iyi tutunmasını sağlar.

ABS ve TCS aracın spesifik uzamsal dinamiklerine etki ederken. ESP ayrıca yanal dinamiklerine etki eder, bu sayede araca her yönden stabil bir sürüş sağlar.

ESP
ESP

ESP Nasıl Çalışır?

Direksiyon açısına bağlı olarak sistem, istenen hareket yönünü tanır. Her tekerlekteki hız sensörleri tekerlek hızını ölçer. Aynı zamanda sapma oranı sensörleri, aracın dikey ekseni etrafındaki dönüşünü ve yanal ivmeyi ölçer. Bu verilerden yararlanan kontrol ünitesi, aracın gerçek hareketini istenen hareket yönü ile saniyede 25 kez karşılaştırarak hesaplar. Değerler uyuşmuyorsa, sistem sürücü tarafından herhangi bir işlem yapılmadan anında tepki verir. Aracın dengesini yeniden sağlamak için motor gücünü azaltır. Bununla yeterli kalmayıp tekerlekleri ayrı ayrı frenleyerek aracın istenilen yönde kalması sağlanır. ESP araçta oluşabilecek ani dönme ve savrulma hareketlerini engeller ve aracın güvenli rotada kalması sağlanır.

 

ESP’de Yer Alan Sistemler:

Yanal Hızlanma Sensörü:

Hareket halinde olan aracın rotasından sapma miktarını ve sapma hızını belirleyerek ESP sistemine bildiren sensörlerdir.

Tekerlek-Hareket Sensörü:

Araç tekerlerinin hızını ayrı ayrı ölçen sensör birimidir.

ABS Hidrolik Basınç Sensörü:

Ani fren yapan bir aracın tekerlerine uygulamış olduğu basıncın büyüklüğünü ölçen ve bu sayede tekerin kilitlenmesini önlemede yardımcı olan parçadır.

Elektronik Kontrol Sensörü:

Sensörlerin algıladığı verileri ve dökümanları saniyede 25 defa değerlendirerek oluşabilecek kritik durumlarda ESP sistemini devreye sokmaya yarayan ünitedir.

Direksiyon Açı Değişim Sensörü:

Araç sürücüsünün doğru istikamette gitmesine destek olan direksiyon kontrol sistemidir.

ESP Destekli Fonksiyonlar:

Yokuş Kalkış Desteği:

Yokuşta kalkış, özellikle araç ağır yüklüyken her zaman kolay değildir. Aracın kazayla geriye kaymasını önlemek için sürücünün fren,gaz ve debriyaj pedallarını çok hızlı kullanması gerekir. Yokuş kalkış desteği, sürücü fren pedalını bıraktıktan sonra yaklaşık iki saniye daha frenleri basılı tutarak yokuş kalkışını kolaylaştırır. Bu sayede pedal geçişi için yeterince zaman oluşur.

Yokuş Kalkış Desteği

Yük Kontrol Desteği:

Araçlardaki yükün ağırlığı, hacmi ve konumu sürüş esnasındaki bir aracın hareketini kısıtlayabilir. ESP ağırlık merkezindeki bu değişimleri fark ederek ABS, çekiş kontrolü ve ESP müdahalelerini araç yüküne uyarlar.

Yük Kontrol Desteği

Devrilme Önleme Desteği:

Devrilme azaltma, ESP sensörlerinin yardımıyla araç davranışını sürekli olarak izler ve araç devrilme hamlesinde bulunursa sistem bunu algılar ve müdahale eder. ESP devrilmeyi önlemek için tekerleri ayrı ayrı frenler ve aracı doğru olan rotasına sokabilmek için sürüş torkunu azaltır.

Devrilme Önleme Desteği

İstatistikler Üzerinden ESP:

  • ESP, günümüzün binek araçlarına ve ticari araçlarına halihazırda yaygın olarak takılan önemli aktif güvenlik sistemlerinden biridir. Avrupa yollarındaki araçların yaklaşık %80-90’ı ESP-ESC teknolojisi ile donatılmıştır.
  • Almanya merkezli bir firmanın ESP’nin trafik kazalarındaki olumlu etkisini araştırması sonucunda trafik kazası riskini %25 daha azalttığı anlaşılmıştır.
  • ESP bulunan araçlarda sürüş verimi daha fazladır ve araç sürücüsünü yormaz.

2009 yılında ABD Ulusal Trafik Güvenliği Yönetim Departmanı tarafından yapılan bir araştırmada, elektronik stabilite programı (ESP), binek araç yolcuları arasında tahmini 373 hayat kurtardı, hafif kamyon ve kamyonet yolcuları arasında 311 hayat, toplam yolcu sayısına bakacak olursak 684 hayat kurtarmıştır. Bu hayat kurtaran tahmin, 2008 yılındaki 620 hayat tahminine göre önemli bir artıştır. 2007 yılında ise tahmini 487 hayat kurtarılmıştır. Son yıllarda donanımlı binek araç yüzdesi ESP sistemleri ile önemli ölçüde artmıştır.

Bu istatistikler gösteriyor ki ESP’li taşıtlar sayesinde trafikteki hayati tehlikemiz önemli bir oranda azalmaktadır. Teknolojinin bu evrimi biz insanların hayati sağlığını daha da güvenli hale getirecek gibi gözüküyor.

 

ESP sisteminin nasıl çalıştığını belgesel tadıyla izlemek isterseniz BURAYA tıklayabilirsiniz.

Bir önceki yazım Yüzen Kale: Uçak Gemisi okumak isterseniz tıklayabilirsiniz.


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win