Herkese merhaba, bugünkü konumuz “Doğru Karar Verme”. Karar vermek bir problem çözme faaliyetidir. Yerinde ve uygun verilmiş kararlar bireyin yaşamında olumlu değişimlere neden olurken, hatalı verilmiş kararlar yaşamı olumsuz yönde etkileyebilir. Her karar verme işlemi, nihai bir seçim ortaya koyar. Birkaç olası seçenekten sadece birini seçmemiz, yani bize cazip gelen birkaç alternatiften vazgeçmemiz gereken zamanlarda yaşadığımız zorluk şaşırtıcı değildir. Peki doğru alternatifi nasıl seçebiliriz, nasıl doğru kararı veririz gelin birlikte inceleyelim!

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

Karar Verme Nedir?

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

♦ Problem çözümünü amaçlayan bir faaliyettir.

♦ Geçmişi değerlendirerek gelecek için yapılan bir faaliyettir.

♦ Bir planlama ve programlama işlevidir.

♦ Bireysel veya grup faaliyeti özelliği taşıyabilir.

♦ Çeşitli analizlerin yer aldığı bir faaliyettir.

♦ Bu sürecin maliyeti hiç de az olmayacaktır.

♦ Geleceğe dair bir tercih yapılacaktır.

♦ Her karar bir plan olarak ifade edilebilecektir.

♦ İrade ve çaba gerektirir.

♦ Doğru zamanda verilmesi gereken bir unsurdur.

Karar Vermenin Temel Öğeleri Nelerdir?

  1. Karar verici
  2. Seçenekler
  3. Karar kriterleri
  4. Olaylar
  5. Sonuçlar

Karar Vermenin Özellikleri Nelerdir?

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

• Kararlar pahalıdır.

• Kararlar geleceğe yöneliktir.

• Karar almak bir plandır.

• Karar süreci bir problem sürecidir.

• Karar süreci rasyonellik ve etkinliğe dayanır.

Doğru Karar Vermenin Önündeki Engeller Nelerdir?

• Alışkanlıklar

• Aşırı özgüven

• Özgüven eksikliği

• Bildiğini zannetmek

• Aşırı sevgi, korumacılık

Karar Vermekten Neden Kaçarız?

◊ Yöneticiler ya da başka insanlar tarafından eleştirilme korkusu.

◊ İşi üste (yöneticiye) havale etmenin daha kolay ve risksiz oluşu.

◊ Olumlu isteklendiricilerin bulunmayışı.

◊ Astların kendilerine güvensizlik duyması.

Karar Vermek İçin 3 Yöntem

  1. Düşünmek
  2. Seçmek
  3. Tecrübe

1) Düşünmek

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

Etik karar verebilmek için en önemli yöntemlerden biri sorunu iyice düşünmektir. Böylece sakin bir analiz yapılması olanaklı olacaktır. Bu aşamada kişi kendine; (1) neyi neden yapıyorum?, (2) problemi ne durdurur?, (3) bu eylemi yapmaktaki niyetim ne?, (4) bu eylemi yapmaktaki sebeplerim geçerli mi?, (5) bu eylemim insanlara zarar verecek mi?, (6) ne yaptığımı arkadaşlarıma ve aileme açıklayabilecek miyim? gibi soruları sormalıdır.

2) Seçmek

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

Bu yöntemde kişi alternatifler arasından seçimini yapmaktadır. Eğer seçimini yapamamışsa bu seçimi yapabilmek için; (1) saygı duyduğu kişilerin fikrini almalı, (2) gerçekte veya hayalinde oluşturduğu erdemli kişinin nasıl davranacağını düşünmeli ve (3) verilecek karara insanlar nasıl yaklaşırdı? gibi yollar izlemelidir.

3) Tecrübe

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

“Deneyimlerim bana der ki” bu yöntemin sloganıdır. Bu aşamada kişiler tecrübelerini göz önünde bulundurmaktadır. Bazen kişinin kendi sezgileri mantıksız gibi görünse de aslında tecrübeleriyle karar verdikleri için mantıksız değildirler. Deneyimli kişiler sezgileri vasıtası ile durumun analizine bile gerek duymadan sorunun çözümünü açıklamaktadırlar. Bu durumda kişiler, karar verme aşamasında onlara yardımcı olması için genellikle düzenli bir şekilde içgüdüsel hislerini kullanmaktadırlar. Sezgi bir gizem değildir. En basit şekli ile kişinin tecrübelerine dayanan karmaşık temelleri en basit kabullenmeleridir. Sezgiye dayalı karar vermede kişinin değerleri eylemlerin yapılmasında veya yapılmamasında yol gösterici olmaktadır. Bu durum da bireyin etik karar vermesini etkileyebilmektedir.

 

Farklı Karar Verme Ortamlarında Nasıl Karar Verilir?

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

Farklı karar türleri olduğu gibi farklı ortamlarda alınan kararlar da vardır. Her karar verme ortamı, gerekli olan bilgilerin
toplanabilmesi ve başarısızlık olasılığı açısından belirli bir risk derecesine sahiptir. Üç farklı karar verme ortamı vardır. Bunlar; belirlilik ortamı, risk ortamı ve belirsizlik ortamıdır.

1. Belirlilik Ortamında Karar Vermek: Karar vericinin karar vermek için gereksinim duyduğu tüm bilgileri
temin ettiği bir ortam mevcuttur. Karar vericiler belirlilik ortamında olasılıkları duymaktan hoşlanmazlar. Daha net ifadeler duymak isterler. Gerçek hayatta çok nadir olarak belirlilik altında karar verme durumu söz konusudur. Karar verici kararının
sonucunda karşılaşacağı durumu bilmektedir. Bu yüzden karar vericilerin arzuladığı bir durum olarak değerlendirilebilir.

2. Risk Ortamında Karar Vermek: Karar vericinin açık amaçlarının ve bununla ilgili bilgilerinin var olduğu fakat bu bilgilerin zaman içerisinde değişme göstereceği bir ortam söz konusudur. Karar verici risk altında; (1) tarihsel verilere ve deneylere güvenerek, (2) muhakeme ve tecrübeye dayanarak karar vermektedir. Risk ortamında karar vermek durumunda kalan kişi bu kararını gözden geçirmeli ve olası beklenmedik durumlara karşıda değişime hazır olmalıdır. Görüldüğü gibi bu durumları karar vericiler mümkün olduğunca göz önünde bulundurarak hangi duruma yakın karar verdiklerini anlayabilme olanağına sahip olabilirler.

3. Belirsizlik Ortamında Karar Vermek: Karar vericiyi gelecekte ulaşmak isteği sonuca götürecek bilgilerin çok kısıtlı olduğu ve bu bilgilerin de güvenilir olmadığı bir ortam mevcuttur. Belirsizlik durumunda faaliyetlerin sonuçları tam olarak bilinmemekte ve farklılık göstermektedir. Bu yüzden karar vericiler belirsizlik ortamında karar vermekten olabildiğince uzak durmaya çalışmaktadır. Ancak karar vermek durumunda kaldığı zaman mevcut seçeneklerin hepsinin eşit şansı olduğunu da kabul etmelidir.

Doğru Kararların Alışkanlıkları

♦ Söylenmeden yeni işlere başlamak.

♦ Herhangi bir boş zamanda işle ilgili çalışmalar yapmak.

♦ Astlarla ve üstlerle iletişimi açık tutmak.

♦ İşle ilgili öneri getirmek.

♦ Hataları ya da sorunları düzeltmeye çalışmak, akışına bırakmamak.

♦ Denetim olmadan da çalışmak.

♦ Diğer çalışkanlara yardım etmek, başka işlerde görev almak gibi fazladan sorumluluk üstlenmek.

♦ Grup çalışmaları için gönüllü olmak.

♦ Hizmet içi ve dışı eğitim çalışmalarına gönüllü katılmak.

♦ Daima en iyisi için mücadele vermek.

 

Doğru Karar Verme
Doğru Karar Verme

Doğru Karar Vermek İçin Öneriler

◊ Gerektiğinde kararınızı değiştirmekten kaçınmayın.

◊ Ayrıntılarla boğulmayın.

◊ Seçeneklerinizi azaltın.

◊ Kaçan fırsatların arkasından yas tutmayın.

◊ Toplumsal baskılara yenilmeyin.

◊ Topu gerektiğinde başkalarına paslayın.

 

♠ Doğru karar verme adımlarıyla ilgili bu video ilginizi çekebilir!

Zaman Yönetimi Nasıl Yapılır? 4 Farklı Zaman Yönetimi Tekniği yazımız ilginizi çekebilir!

 

 


Ceren AKTAŞ

What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
confused confused
1
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
4
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
2
win